Podróże kojarzą się z odkrywaniem nowych smaków, zapachów i miejsc. Dla układu pokarmowego to jednak także spotkanie z zupełnie innym środowiskiem mikroorganizmów. Nowa kuchnia, inna woda czy zmiana rytmu dnia mogą sprawić, że jelita potrzebują chwili, aby przystosować się do nowych warunków. Warto wiedzieć, dlaczego tak się dzieje i jak pomóc organizmowi w tej adaptacji.
Dlaczego jelita reagują na podróż?
Podczas podróży organizm styka się jednak z nowymi drobnoustrojami obecnymi w wodzie, żywności oraz w otoczeniu. Nawet niewielka zmiana środowiska może wpływać na równowagę naturalnej mikrobioty jelitowej. Pracę jelit mogą zaburzyć także inne czynniki związane z wyjazdem: długa podróż, zmiana klimatu, stres, nieregularne posiłki czy nagła zmiana diety. W takich warunkach łatwiej o pojawienie się biegunki podróżnych.
Biegunka to zwiększona liczba wypróżnień oraz luźny lub wodnisty stolec. Najczęściej pojawia się w wyniku infekcji bakteryjnej lub działania toksyn obecnych w żywności. Warto pamiętać, że jest to także mechanizm obronny organizmu. Jelita przyspieszają swoją pracę, aby usunąć patogeny z przewodu pokarmowego.
U osób z wrażliwymi jelitami zmiana środowiska może nasilać także inne dolegliwości, takie jak spastyczny nieżyt jelita grubego. W takich sytuacjach układ pokarmowy reaguje silniej na stres, nowe potrawy czy zmianę rytmu dnia.
Najczęstsze błędy żywieniowe i higieniczne podczas podróży
Jednym z najczęstszych błędów jest picie wody z niepewnego źródła. Dotyczy to również napojów z kostkami lodu, które często przygotowuje się z lokalnej wody. Ryzyko zwiększa także spożywanie surowych warzyw lub owoców mytych w wodzie z kranu. Problemy jelitowe mogą pojawić się także po zjedzeniu niedogotowanego mięsa, owoców morza lub potraw źle przechowywanych.
Dla układu pokarmowego wyzwaniem bywa również sama zmiana diety. Tłuste, bardzo ostre dania czy duża ilość nowych przypraw mogą nasilać dolegliwości trawienne. W podróży często jemy w pośpiechu i o nieregularnych porach. Taki styl jedzenia dodatkowo obciąża przewód pokarmowy.
Warto pamiętać, że problem nie dotyczy wyłącznie dalekich, egzotycznych krajów. Nawet krótki wyjazd do innego regionu Polski może oznaczać kontakt z innymi mikroorganizmami.
Co zrobić, gdy jelita nie radzą sobie z adaptacją?
Jeśli w podróży pojawi się biegunka, najważniejszym krokiem jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Wraz z luźnym stolcem organizm traci wodę i elektrolity, dlatego trzeba je uzupełniać. W takich sytuacjach pomocne są doustne płyny nawadniające, czyli ORS (ang. Oral Rehydration Solution). Zawierają one odpowiednie proporcje elektrolitów i glukozy, które ułatwiają wchłanianie wody w jelitach.
Warto pamiętać, że biegunka jest mechanizmem obronnym organizmu. Jelita próbują usunąć bakterie, wirusy lub toksyny z przewodu pokarmowego. Niektóre środki przeciwbiegunkowe działają poprzez spowolnienie pracy jelit, przez co zmniejszają liczbę wypróżnień, ale jednocześnie zatrzymują patogeny w przewodzie pokarmowym. Substancje adsorpcyjne, takie jak diosmektyt działają w odmienny sposób. Jest to naturalna glinka, zastosowana m.in. w preparacie Smecta, która wiąże bakterie, wirusy oraz toksyny w jelitach i pomaga w ich usuwaniu. Diosmektyt działa miejscowo w jelitach i nie wchłania się z przewodu pokarmowego.
Jak przygotować jelita do podróży i zmniejszyć ryzyko biegunki?
Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka problemów jelitowych w podróży, można je znacząco ograniczyć.
Podstawą jest sięganie po butelkowaną wodę. Dobrym rozwiązaniem jest stopniowe wprowadzanie nowych potraw zamiast gwałtownej zmiany diety. W pierwszych dniach wyjazdu warto wybierać prostsze i lżej strawne dania. Warto wybierać potrawy poddawane obróbce termicznej, przygotowywane świeżo, zamiast tych długo przechowywanych. Podczas podróży lepiej ograniczyć nadmiar alkoholu oraz bardzo tłuste potrawy, które mogą dodatkowo obciążać przewód pokarmowy.
Dobrym pomysłem jest także dobrze wyposażona podróżna apteczka. Powinna zawierać płyny nawadniające oraz preparaty wspierające jelita w przypadku biegunki.
Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego
Artykuł sponsorowany
Jestem Agnieszka Abramczyk. Mam ponad 10 lat doświadczenia w tworzeniu treści. Pisanie to moja pasja, która pozwala mi dzielić się wiedzą, inspirować i poruszać ważne tematy. Każdy tekst to dla mnie okazja, by przekazać coś wartościowego moim czytelnikom.
