W Białostockiej Komunikacji Miejskiej część osób jeździ bezpłatnie, a część korzysta z ulg przypisanych do konkretnych rodzajów biletów. Najważniejsze jest rozróżnienie między wiekiem, rodzajem uprawnienia, wymaganym dokumentem oraz zasięgiem przejazdu. Osoby po 60. roku życia nie otrzymują automatycznie darmowych przejazdów: mogą skorzystać z 60% ulgi wyłącznie przy imiennych biletach okresowych i po spełnieniu warunku rozliczania PIT na rzecz Gminy Białystok.[2]
Ilustracja wygenerowana komputerowo. Karta i czytnik w komunikacji miejskiej; scena nie przedstawia konkretnego urządzenia BKM ani uprawnienia do ulgi.
Kiedy w Białymstoku przysługuje przejazd bezpłatny
Bezpłatnie w BKM podróżują osoby, które ukończyły 70 lat. Podczas kontroli powinny okazać dokument potwierdzający tożsamość i wiek. Sam fakt pobierania emerytury nie jest wskazany jako samodzielna podstawa darmowego przejazdu.[2]
Prawo do bezpłatnych przejazdów mają osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności albo z całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji. Obejmuje ono także opiekuna, jeżeli towarzyszy tej osobie w pojeździe. W katalogu ujęto również osoby niewidome, ociemniałe i niedowidzące ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oznaczonym symbolem 04-O, również wraz z opiekunem w pojeździe.[2]
Bezpłatne przejazdy dotyczą także osób z niepełnosprawnością oznaczoną symbolem 01-U lub 02-P oraz towarzyszących im opiekunów. Dziecko z niepełnosprawnością do ukończenia 16 lat i pełnoletni opiekun korzystają natomiast z uprawnienia zakodowanego na imiennej Białostockiej Karcie Miejskiej. Właściwy dokument ma znaczenie równie duże jak sama przynależność do grupy.[2]
Dzieci od urodzenia do 30 września roku, w którym kończą 7 lat, jeżdżą bezpłatnie. Wiek można potwierdzić oświadczeniem rodzica lub opiekuna, dokumentem albo imienną kartą miejską z zakodowanym uprawnieniem. Uczeń szkoły podstawowej zlokalizowanej w Białymstoku podróżuje bezpłatnie na podstawie ważnej legitymacji szkolnej, lecz tylko w granicach administracyjnych Białegostoku.[2]
| Grupa | Rodzaj uprawnienia | Co potwierdza prawo do przejazdu | Istotne ograniczenie |
|---|---|---|---|
| Osoba po ukończeniu 70 lat | Przejazd bezpłatny | Dokument potwierdzający tożsamość i wiek | Wymagane jest ukończenie 70 lat |
| Osoba po 60. roku życia rozliczająca PIT na rzecz Gminy Białystok | Ulga 60% | Uprawnienie zakodowane na imiennej Białostockiej Karcie Miejskiej | Tylko imienne bilety okresowe; nie jest to ulga na każdy bilet |
| Uczeń białostockiej szkoły podstawowej | Przejazd bezpłatny | Ważna legitymacja szkolna | Wyłącznie w granicach administracyjnych Białegostoku |
| Dziecko do 7 lat | Przejazd bezpłatny | Oświadczenie rodzica lub opiekuna, dokument albo imienna karta z uprawnieniem | Do 30 września roku, w którym dziecko kończy 7 lat |
| Osoba z niepełnosprawnością i opiekun | Przejazd bezpłatny w przypadkach wskazanych w katalogu | Dokument lub, dla części uprawnień, imienna karta z zakodowanym uprawnieniem | Zakres zależy od rodzaju niepełnosprawności i zasad dotyczących opiekuna |
Ulga 60% dla osób po 60. roku życia rozliczających PIT w Białymstoku
Ulga 60% jest przeznaczona dla osób, które ukończyły 60 lat oraz rozliczają podatek dochodowy od osób fizycznych na rzecz Gminy Białystok. Te dwa warunki należy traktować łącznie. Ukończenie 60 lat bez spełnienia warunku podatkowego nie oznacza automatycznie prawa do tej ulgi.[2]
To uprawnienie nie obniża ceny każdego przejazdu ani każdego rodzaju biletu. Dotyczy wyłącznie zakupu imiennych biletów okresowych. Uprawnienie jest kodowane na imiennej Białostockiej Karcie Miejskiej, dlatego przy korzystaniu z ulgi istotna jest zarówno karta, jak i aktualność zapisanego na niej prawa.[2]
Zakodowana ulga jest przyznawana do 30 kwietnia roku następującego po roku złożenia deklaracji podatkowej. Przykładowo, przy sprawdzaniu prawa po tej dacie trzeba ustalić, czy uprawnienie zostało odnowione na kolejny okres. Nie warto utożsamiać terminu ważności zakodowanego uprawnienia z terminem ważności samego biletu okresowego.[2]
Inne grupy z bezpłatnymi przejazdami w BKM
Bezpłatne przejazdy mogą przysługiwać honorowym dawcom krwi mieszkającym w Białymstoku lub w gminach objętych miejską komunikacją zbiorową. Uprawnienie wymaga spełnienia odpowiednich progów oddanej krwi albo jej składników i jest kodowane na imiennej karcie miejskiej. Dla krwi pełnej wskazano próg 15 litrów dla kobiet oraz 18 litrów dla mężczyzn; przy składnikach krwi obowiązują zasady ich przeliczeń określone dla tego uprawnienia.[2]
Z bezpłatnych przejazdów korzystają także posiadacze tytułu Dawca Przeszczepu lub Zasłużony Dawca Przeszczepu, na podstawie właściwej legitymacji. Takie prawo mają również działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych, jeśli okażą legitymację wydaną przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.[2]
Posłowie i senatorowie podróżują bezpłatnie po okazaniu odpowiednio legitymacji poselskiej albo senatorskiej. Katalog obejmuje również inwalidów wojennych i wojskowych oraz przewodnika towarzyszącego inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidzkiej; podstawą jest książeczka inwalidy wojennego lub wojskowego.[2]
Są też dwa dni, w których bezpłatnie podróżują wszyscy pasażerowie BKM: 22 września, czyli Europejski Dzień Bez Samochodu, oraz 1 listopada, w dniu Wszystkich Świętych. To wyjątki kalendarzowe, a nie stałe uprawnienie przypisane do karty lub konkretnej grupy.[2]
Jak potwierdzić ulgę podczas kontroli
- Najpierw ustal dokładną podstawę uprawnienia: wiek, status ucznia, rodzaj niepełnosprawności, tytuł lub warunek rozliczenia PIT.
- Sprawdź, czy dla danej grupy podstawą jest dokument okazywany w pojeździe, czy uprawnienie zapisane na imiennej Białostockiej Karcie Miejskiej.
- Jeżeli przejazd odbywa się linią wyjeżdżającą poza miasto, zweryfikuj ograniczenie terytorialne. Bezpłatne przejazdy uczniów białostockich podstawówek obowiązują tylko w granicach administracyjnych Białegostoku.
- Przy uldze 60% upewnij się, że kupowany jest imienny bilet okresowy oraz że zakodowane uprawnienie nie wygasło po 30 kwietnia właściwego roku.
Szczególne zasady dotyczą opiekuna osoby z niepełnosprawnością do ukończenia 24 lat. Może on jeździć bezpłatnie na określonych dojazdach do placówek i usług wskazanych w obwieszczeniu, na podstawie specjalnego imiennego dokumentu przewozu wydanego przez Prezydenta Miasta Białegostoku. Uprawnienie działa wyłącznie w granicach administracyjnych miasta oraz na wskazanej trasie tam i z powrotem.[2]
Przed przejazdem warto potwierdzić aktualny katalog ulg i zwolnień bezpośrednio w informacjach Białostockiej Komunikacji Miejskiej. Jest to szczególnie ważne przy uprawnieniach wymagających kodowania, dokumentu imiennego, statusu formalnego albo spełnienia warunków wykraczających poza sam wiek pasażera.[2]
Pytania i odpowiedzi
Kto zwykle sprawdza prawo do ulgi w autobusie?
Podczas kontroli pasażer powinien móc potwierdzić swoje uprawnienie dokumentem wymaganym dla danej grupy albo imienną Białostocką Kartą Miejską z zakodowanym uprawnieniem.[2]
Czy osoba po 60. roku życia ma bezpłatne przejazdy w BKM?
Nie na podstawie samego wieku. Opisana ulga wynosi 60%, wymaga rozliczania PIT na rzecz Gminy Białystok i dotyczy wyłącznie imiennych biletów okresowych.[2]
Czy darmowy przejazd ucznia podstawówki obowiązuje poza Białymstokiem?
Nie. Uprawnienie ucznia szkoły podstawowej zlokalizowanej w Białymstoku jest ograniczone do granic administracyjnych miasta.[2]
Do kiedy ważna jest ulga 60% zakodowana na karcie?
Jest przyznawana do 30 kwietnia roku następującego po roku złożenia deklaracji podatkowej.[2]
