Pierwszy wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności w Białymstoku kieruje się co do zasady do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a nie do zespołu wojewódzkiego. Najważniejsze na początku są właściwy rodzaj wniosku, aktualne zaświadczenie od lekarza prowadzącego i dokumentacja pokazująca zarówno leczenie, jak i codzienne ograniczenia. Procedura dotyczy orzeczenia do celów pozarentowych; nie przesądza automatycznie o rencie, świadczeniu ani konkretnych ulgach.[1][3][4]
Przygotowanie dokumentacji do wniosku. Ilustracja wygenerowana komputerowo.
Od czego zależy, do którego zespołu w Białymstoku trafi wniosek
Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku jest właściwy dla mieszkańców Białegostoku, powiatu białostockiego i powiatu monieckiego. Postępowanie rozpoczyna osoba zainteresowana albo jej przedstawiciel ustawowy. Wniosek może także złożyć ośrodek pomocy społecznej, ale wymaga to zgody tej osoby lub przedstawiciela.[1][3]
Rodzaj orzeczenia zależy od wieku osoby, której sprawa dotyczy. Dla dziecka przed ukończeniem 16 lat wydaje się orzeczenie o niepełnosprawności. Po ukończeniu 16 lat wydawane jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności: lekkim, umiarkowanym albo znacznym. Samo rozpoznanie choroby nie pozwala jednak przewidzieć stopnia — zespół ocenia ustawowe przesłanki oraz wpływ stanu zdrowia na funkcjonowanie.[1][3]
Miejski Zespół zajmuje się również m.in. orzeczeniami o wskazaniach do ulg i uprawnień, legitymacjami oraz kartami parkingowymi. Są to jednak odrębne sprawy, prowadzone według własnych zasad, dlatego nie należy utożsamiać ich z pierwszym wnioskiem o orzeczenie.[1]
Wniosek i dokumentacja medyczna: co przygotować przed złożeniem
Do wniosku należy dołączyć oryginał zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia, wystawionego przez lekarza prowadzącego. Białostocki BIP wskazuje, że zaświadczenie jest ważne przez 3 miesiące od wystawienia. Ponieważ formularze mogą się zmieniać, przed podpisaniem dokumentów należy pobrać aktualny wzór udostępniany przez urząd lub zespół.[2][3]
Dokumentacja medyczna powinna pokazywać przebieg leczenia i ograniczenia istotne w sprawie. Mogą to być karty leczenia szpitalnego, wyniki oraz opisy badań, a także historia choroby z miejsc leczenia. Warto dołączyć dokumenty dotyczące wszystkich schorzeń i trudności wskazanych we wniosku, zamiast ograniczać się do samej nazwy diagnozy.[3]
- kopie dokumentacji medycznej potwierdzone za zgodność z oryginałem albo kopie wraz z oryginałami do wglądu;
- kopie wcześniejszych orzeczeń, jeżeli zostały wydane;
- inne dokumenty ważne dla oceny, w tym orzeczenia innych organów, jeżeli dotyczą sprawy;
- dokument tożsamości do wglądu przy osobistym złożeniu wniosku;
- oświadczenie o miejscu stałego pobytu — w przypadkach wskazanych przez BIP, m.in. dla osób z dowodem wydanym po 1 marca 2015 r. oraz cudzoziemców.
Gdzie i jak złożyć dokumenty do Miejskiego Zespołu
Wniosek można przesłać pocztą albo złożyć osobiście w sekretariacie Miejskiego Zespołu, w pokoju nr 1. Wskazana siedziba zespołu znajduje się przy ul. Waryńskiego 32A, 15-461 Białystok. Dostarczone informacje nie określają aktualnych godzin przyjęć tej placówki, dlatego nie należy przenosić tam godzin Wojewódzkiego Zespołu.[1][2]
- Ustal, czy sprawa dotyczy dziecka przed 16. rokiem życia, czy osoby, która ukończyła 16 lat.
- Pobierz aktualny wniosek, zaświadczenie lekarskie i wymagane oświadczenia.
- Poproś lekarza prowadzącego o zaświadczenie o stanie zdrowia.
- Uporządkuj kopie dokumentacji medycznej oraz wcześniejszych orzeczeń.
- Złóż komplet dokumentów pocztą albo osobiście przy ul. Waryńskiego 32A.
Co dzieje się po złożeniu kompletnego wniosku
Po otrzymaniu kompletnego wniosku zespół analizuje dokumentację i wyznacza termin posiedzenia składu orzekającego. Jeśli dokumenty nie wystarczają do rozpoznania sprawy, wnioskodawca może zostać wezwany do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie.[2][5]
W sytuacjach przewidzianych przepisami ocena może zostać dokonana na podstawie zgromadzonej dokumentacji, bez bezpośredniego badania. Nie oznacza to jednak, że zawsze tak będzie; sposób przeprowadzenia oceny zależy od konkretnej sprawy.[2][5]
Wydane orzeczenie określa niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, a ponadto może zawierać wskazania dotyczące m.in. zatrudnienia, szkolenia, terapii zajęciowej, przedmiotów ortopedycznych lub wsparcia w samodzielnej egzystencji. Takie orzeczenie nie przyznaje samo w sobie automatycznie wszystkich świadczeń, ulg ani karty parkingowej.[1][3]
Pierwszy wniosek, odwołanie czy decyzja o poziomie wsparcia
| Sprawa | Właściwy organ | Gdzie kierować dokumenty | Najważniejszy warunek |
|---|---|---|---|
| Pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności | Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku | Do Miejskiego Zespołu przy ul. Waryńskiego 32A, pocztą albo osobiście | Wniosek, zaświadczenie lekarskie i dokumentacja dotycząca sprawy |
| Odwołanie od orzeczenia Miejskiego Zespołu | Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku | Za pośrednictwem Miejskiego Zespołu | Termin 14 dni od doręczenia orzeczenia |
| Decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia | Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku | Papierowo, przez PIU EMP@TIA albo przez zespół powiatowy | Wymagane jest ostateczne orzeczenie wskazane w przepisach |
Wojewódzki Zespół przy ul. Branickiego 17B nie jest miejscem pierwszego wniosku o stopień niepełnosprawności. Jest organem drugiej instancji dla odwołań od orzeczeń powiatowych zespołów z województwa podlaskiego. Przyjęcia interesantów odbywają się tam w poniedziałki w godz. 8:00–18:00, a od wtorku do piątku w godz. 8:00–15:00.[4]
Od 1 stycznia 2024 r. wojewódzkie zespoły ustalają w pierwszej instancji poziom potrzeby wsparcia. Jest to odrębne postępowanie, a nie zamiennik uzyskania pierwszego orzeczenia w Miejskim Zespole.[4]
Terminowe orzeczenie, nowy wniosek i odwołanie
Jeżeli orzeczenie wydano na czas określony, wniosek o ponowne ustalenie stopnia można złożyć nie wcześniej niż 60 dni przed końcem jego ważności. W przypadku orzeczenia o niepełnosprawności dziecka termin ten wynosi 90 dni. Wcześniejsze przygotowanie dokumentacji pozwala uniknąć składania zaświadczenia po upływie jego ważności.[3]
Przy zachowaniu warunków ustawowych orzeczenie okresowe pozostaje ważne do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, ale nie dłużej niż do końca szóstego miesiąca po dacie jego ważności. Nowy wniosek musi zostać złożony jeszcze w okresie ważności poprzedniego orzeczenia. Zasada ta nie przedłuża ważności karty parkingowej ani legitymacji.[1]
Od orzeczenia Miejskiego Zespołu przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia, składane za pośrednictwem Miejskiego Zespołu do Wojewódzkiego Zespołu. Od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od doręczenia.[5]
Pytania i odpowiedzi
Czy osoba mieszkająca poza Białymstokiem może złożyć wniosek w Miejskim Zespole?
Tak, jeżeli mieszka w powiecie białostockim albo powiecie monieckim. W innych przypadkach właściwy miejscowo może być inny zespół.[1]
Czy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oznacza przyznanie renty?
Nie. Postępowanie opisane tutaj dotyczy orzecznictwa do celów pozarentowych; przyznawanie renty odbywa się w odrębnej procedurze.[3]
Źródła
- Orzecznictwo o niepełnosprawności – Białystok – Oficjalny Portal Miasta
- Orzekanie o stopniu niepełnosprawności – Białostocki Informator dla Osób Niepełnosprawnych
- Orzekanie o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności dla celów pozarentowych – Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Białymstoku
- Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
- Orzecznictwo do celów pozarentowych – Białostocki Informator dla Osób Niepełnosprawnych
